Gog i Magog pojawiają się w Objawieniu Jana jako ostatni wielki bunt narodów przeciw Bogu.

Dzieje się to dopiero po tysiącletnim panowaniu Chrystusa. Szatan zostaje wtedy wypuszczony ze swojego więzienia, zwodzi narody i prowadzi je do wojny przeciw świętym.

Jan nie wymyśla jednak nazw Gog i Magog. Te nazwy pojawiają się dużo wcześniej w Biblii. Najpierw mamy rodowód Magoga, później proroctwo Ezechiela o Gogu z ziemi Magog, a na końcu Objawienie Jana wykorzystuje ten obraz do opisania ostatniego buntu przeciw Bogu i Jego ludowi.

1. Magog — rodowód od Noego

Magog pojawia się po raz pierwszy w rodowodzie potomków Noego.

„Synowie Jafeta: Gomer, Magog, Madaj, Jawan, Tubal, Meszek i Tiras” — Rodzaju 10:2.

Rodowód jest następujący:

Noe → Jafet → Magog.

Ten sam rodowód potwierdza Pierwsza Księga Kronik:

„Synowie Jafeta: Gomer, Magog, Madaj, Jawan, Tubal, Meszek i Tiras” — 1 Kronik 1:5.

Magog jest wymieniony jako syn Jafeta i wnuk Noego. Później nazwa Magog zaczyna być używana także w odniesieniu do ziemi lub ludu związanego z tym rodem.

Warto zwrócić uwagę, że razem z Magogiem w rodowodzie Jafeta wymienieni są również Meszek i Tubal.

Ezechiel przedstawia Goga jako przywódcę związanego właśnie z Meszekiem i Tubalem:

„Synu człowieczy, zwróć swoje oblicze przeciw Gogowi z ziemi Magog, naczelnemu księciu Meszek i Tubal, i prorokuj przeciw niemu” — Ezechiela 38:2.

Także część sojuszników Goga pochodzi z rodowodów narodów po potopie:

„Persja, Kusz i Put będą z nimi, wszyscy z tarczą i hełmem; Gomer i wszystkie jego oddziały, dom Togarmy z najdalszej północy i wszystkie jego oddziały — wiele ludów będzie z tobą” — Ezechiela 38:5–6.

Gog nie występuje sam. Prowadzi koalicję wielu ludów, których nazwy są znane już z wcześniejszych rodowodów biblijnych.

2. W Biblii występuje również człowiek o imieniu Gog

Imię Gog pojawia się także w rodowodzie plemienia Rubena:

„Synowie Joela: Szemajasz, jego syn; Gog, jego syn; Szimei, jego syn” — 1 Kronik 5:4.

To pokazuje, że Gog był również zwykłym imieniem człowieka.

Nie mamy jednak podstaw, aby utożsamiać tego Goga z Gogiem z proroctwa Ezechiela.

3. Gog z ziemi Magog — proroctwo Ezechiela

W Księdze Ezechiela pojawia się już Gog jako wielki przeciwnik ludu Boga:

„Synu człowieczy, zwróć swoje oblicze przeciw Gogowi z ziemi Magog, naczelnemu księciu Meszek i Tubal, i prorokuj przeciw niemu” — Ezechiela 38:2.

Biblia nie mówi:

Gog, syn Magoga.

Mówi:

Gog z ziemi Magog.

Czyli w tym proroctwie:

Gog jest przywódcą,
Magog jest ziemią lub ludem związanym z nim.

W tym wersecie występuje hebrajskie określenie נְשִׂיא רֹאשׁ — nesi rosz. Można je rozumieć jako „naczelny książę”, ale spotyka się również odczytanie „książę Rosz”.

Bóg mówi następnie:

„I powiedz: Tak mówi Pan Bóg: Oto jestem przeciw tobie, Gogu, naczelny książę Meszek i Tubal” — Ezechiela 38:3.

Gog staje się więc przeciwnikiem, przeciw któremu występuje Bóg.

4. Gog atakuje lud Boga w dniach późniejszych

Ezechiel pokazuje, kiedy dochodzi do tego wydarzenia:

„Po wielu dniach zostaniesz wezwany. W późniejszych latach przyjdziesz do ziemi przywróconej po mieczu, do ludu zebranego spośród wielu narodów, na góry Izraela, które długo były spustoszone” — Ezechiela 38:8.

Następnie ponownie mówi:

„I wyruszysz przeciw Mojemu ludowi Izraelowi jak obłok okrywający ziemię. Stanie się to w dniach późniejszych. Sprowadzę cię przeciw Mojej ziemi, aby narody poznały Mnie, gdy na ich oczach okażę przez ciebie Moją świętość, Gogu” — Ezechiela 38:16.

Oba wersety umieszczają Goga w późniejszym okresie historii.

Gog prowadzi wielką koalicję przeciw ludowi Boga.

Ale Gog nie zwycięża.

„I stanie się w tym dniu, gdy Gog przyjdzie przeciw ziemi Izraela — mówi Pan Bóg — że Mój gniew wzniesie się w Moim oburzeniu” — Ezechiela 38:18.

To Bóg występuje przeciw Gogowi.

5. Gog i jego wojska zostają zniszczone

Ezechiel trzydzieści dziewięć opisuje dalszy ciąg:

„A ty, synu człowieczy, prorokuj przeciw Gogowi i powiedz: Tak mówi Pan Bóg: Oto Jestem przeciw tobie, Gogu, naczelny książę Meszek i Tubal” — Ezechiela 39:1.

Następnie czytamy:

„I ześlę ogień na Magog oraz na tych, którzy bezpiecznie mieszkają na wyspach, i poznają, że Ja Jestem JHWH” — Ezechiela 39:6.

Gog i jego wojska zostają całkowicie pokonani.

Ezechiel podaje również niezwykłe szczegóły dotyczące skutków tej wojny.

Broń pozostawiona przez wojska Goga ma być palona przez siedem lat:

„Mieszkańcy miast Izraela wyjdą i rozpalą ogień z broni: z tarcz i puklerzy, z łuków i strzał, z oszczepów i włóczni; i będą nimi palić ogień przez siedem lat” — Ezechiela 39:9.

Następnie czytamy:

„I stanie się w tym dniu, że dam Gogowi miejsce na grób w Izraelu, dolinę przechodniów na wschód od morza. Zagrodzi ona drogę przechodniom. Tam pogrzebią Goga i cały jego tłum i nazwą ją Doliną Hamon-Gog” — Ezechiela 39:11.

Grzebanie poległych ma trwać siedem miesięcy:

„Dom Izraela będzie ich grzebał przez siedem miesięcy, aby oczyścić ziemię” — Ezechiela 39:12.

Później czytamy:

„A gdy przechodzący przez ziemię będzie ją przemierzał i zobaczy kość człowieka, postawi przy niej znak, dopóki grzebiący nie pogrzebią jej w Dolinie Hamon-Gog” — Ezechiela 39:15.

Opis pokazuje całkowite zniszczenie armii Goga.

6. Gog i Magog pojawiają się w Objawieniu Jana

Po wielu wiekach Jan używa tych samych nazw:

„A gdy dopełni się tysiąc lat, szatan zostanie wypuszczony ze swojego więzienia. I wyjdzie, aby zwieść narody znajdujące się na czterech krańcach ziemi, Goga i Magoga, aby zgromadzić ich do wojny. Ich liczba jest jak piasek morski” — Objawienie 20:7–8.

Tekst wyraźnie łączy Goga i Magoga z narodami znajdującymi się na czterech krańcach ziemi, ale sam werset Objawienia 20:8 nie rozstrzyga całkowicie, czy są to wyłącznie nazwy tych narodów, czy także określenia związane z przywódcami lub głównymi siłami tego buntu.

Jan bierze te nazwy z Ezechiela 38–39. U Ezechiela Gog jest przywódcą związanym z ziemią Magog, natomiast Magog oznacza ziemię lub lud związany z tym buntem.

W Objawieniu obraz zostaje rozszerzony na narody z czterech krańców ziemi, które zostają zwiedzione przez szatana i zgromadzone do wojny przeciw świętym.

7. Ostatni atak na świętych

Następny werset pokazuje cel tego buntu:

„I wyszli na szerokość ziemi, i otoczyli obóz świętych oraz umiłowane miasto. I zstąpił ogień od Boga z Nieba i pochłonął ich” — Objawienie 20:9.

To pokazuje, że Gog i Magog nie zostają pokonani zwykłą wojną. Bóg kończy ich bunt.

Schemat jest następujący:

Szatan zwodzi narody → Gog i Magog zbierają się do wojny → otaczają świętych → Bóg niszczy buntowników.

To jest ostatni bunt narodów przeciw Bogu.

8. Ezechiel i Objawienie pokazują podobny wzorzec

Opis Ezechiela i opis Objawienia mają bardzo wyraźne podobieństwa.

W obu miejscach mamy:

wielką liczbę przeciwników,
zgromadzenie narodów,
atak przeciw ludowi Boga,
bezpośrednią interwencję Boga,
całkowite zniszczenie napastników.

Podobieństwo jest jeszcze mocniejsze, ponieważ Ezechiel również mówi o ogniu i siarce:

„I osądzę go zarazą i krwią; ulewny deszcz, grad, ogień i siarkę spuszczę na niego, na jego oddziały i na liczne ludy, które będą z nim” — Ezechiela 38:22.

W Objawieniu Gog i Magog również zostają zniszczeni ogniem:

„I zstąpił ogień od Boga z nieba i pochłonął ich” — Objawienie 20:9.

A zaraz potem szatan zostaje wrzucony do:

„jeziora ognia i siarki” — Objawienie 20:10.

To jest kolejne wyraźne podobieństwo, między obrazem Ezechiela a Objawieniem Jana.

Można również zauważyć podobną kolejność wydarzeń, części obu ksiąg.

U Ezechiela mamy:

Ezechiela 37 → odnowienie i ożywienie → Ezechiela 38–39 → Gog i wojna → Ezechiela 40–48 → nowy porządek, świątynia i ziemia.

W Objawieniu Jana:

Objawienie 20 → odnowienie i zmartwychwstanie, tysiąc lat i Gog z Magogiem → Objawienie 21–22 → nowe niebo, nowa ziemia i Nowa Jerozolima.

Nie oznacza to, że wszystkie szczegóły obu opisów są identyczne, ale układ wydarzeń wykazuje wyraźne podobieństwo.

Jest jednak również ważna różnica.

U Ezechiela Gog przychodzi:

„ze swojego miejsca, z najdalszej północy, ty i liczne ludy z tobą” — Ezechiela 38:15.

Natomiast w Objawieniu bunt obejmuje znacznie szerszy obszar:

„narody znajdujące się na czterech krańcach ziemi, Goga i Magoga” — Objawienie 20:8.

U Ezechiela kierunek jest więc określony jako północ, natomiast w Objawieniu mamy już narody całej ziemi.

Dlatego Ezechiel 38–39 tworzy obraz, do którego Objawienie 20 wyraźnie nawiązuje.

Nie musi to jednak oznaczać, że każdy szczegół opisuje dokładnie to samo wydarzenie.

Najważniejszy jest wspólny wzorzec: bunt narodów przeciw Bogu kończy się ich zniszczeniem przez Boga.

9. Objawienie 19 również nawiązuje do Ezechiela 39

Ezechiel opisuje wielką ucztę ptaków po zniszczeniu wojsk Goga:

„A ty, synu człowieczy, tak mówi Pan Bóg: Powiedz wszelkiemu ptactwu i wszystkim zwierzętom polnym: Zgromadźcie się i przyjdźcie, zbierzcie się zewsząd na moją ofiarę, którą składam dla was, wielką ofiarę na górach Izraela. Będziecie jeść mięso i pić krew” — Ezechiela 39:17.

„Będziecie jeść mięso mocarzy i pić krew książąt ziemi […] Nasycicie się przy moim stole końmi i jeźdźcami, mocarzami i wszystkimi wojownikami” — Ezechiela 39:18–20.

Bardzo podobny obraz pojawia się w Objawieniu Jana jeszcze przed rozpoczęciem tysiąca lat:

„I zobaczyłem jednego anioła stojącego w słońcu. I zawołał donośnym głosem do wszystkich ptaków latających środkiem nieba: Przyjdźcie, zgromadźcie się na wielką ucztę Boga, aby jeść ciała królów, ciała dowódców, ciała mocarzy, ciała koni i tych, którzy na nich siedzą, oraz ciała wszystkich — wolnych i niewolników, małych i wielkich” — Objawienie 19:17–18.

To pokazuje, że Objawienie Jana korzysta z obrazów Ezechiela 38–39 nie tylko przy Gogu i Magogu z Objawienia 20.

Motyw Ezechiela pojawia się również wcześniej, przy zniszczeniu bestii i wojsk zgromadzonych przeciw Chrystusowi.

10. Gog i Magog nie są bestią

W Objawieniu trzynaście bestia otrzymuje pozwolenie, aby prowadzić wojnę ze świętymi i ich pokonać:

„I dano jej prowadzić wojnę ze świętymi i pokonać ich” — Objawienie 13:7.

Później bestia zostaje pokonana:

„I bestia została schwytana, a wraz z nią fałszywy prorok (…) obaj zostali żywcem wrzuceni do jeziora ognia płonącego siarką” — Objawienie 19:20.

To dzieje się przed tysiącletnim panowaniem.

Następnie rozpoczyna się okres tysiąca lat — Objawienie 20:1–6.

Dopiero po zakończeniu tysiąca lat pojawiają się Gog i Magog:

„A gdy dopełni się tysiąc lat, szatan zostanie wypuszczony ze swojego więzienia. I wyjdzie, aby zwieść narody (…) Goga i Magoga…” — Objawienie 20:7–8.

Chronologia jest taka:

Bestia → zniszczenie bestii → tysiąc lat → Gog i Magog.

11. Bestia już wcześniej znajduje się w jeziorze ognia

Po zniszczeniu Goga i Magoga czytamy:

„A diabeł, który ich zwodził, został wrzucony do jeziora ognia i siarki, gdzie są bestia i fałszywy prorok” — Objawienie 20:10.

Kiedy Gog i Magog zostają zniszczeni, bestia już wcześniej znajduje się w jeziorze ognia.

Dlatego Gog i Magog nie mogą być tą samą bestią.

12. Wspólne cechy Goga, Magoga i bestii

Gog i Magog nie są bestią, ale mają z nią kilka wyraźnych cech wspólnych.

Bestia występuje przeciw świętym i prowadzi z nimi wojnę — Objawienie 13:7.
Gog i Magog również występują przeciw świętym. Otaczają obóz świętych i umiłowane miasto — Objawienie 20:9.
Za bestią stoi smok (szatan), który daje jej moc, tron i wielką władzę — Objawienie 13:2.
Za Gogiem i Magogiem stoi szatan, który po tysiącu lat wychodzi i zwodzi narody, aby zgromadzić je do wojny — Objawienie 20:7–8.
Bestia skupia wokół siebie władców. Dziesięciu królów oddaje jej swoją moc i władzę — Objawienie 17:12–13.
Gog i Magog również tworzą wielką koalicję. Są związani z narodami z czterech krańców ziemi, zgromadzonymi do wojny — Objawienie 20:8.
Bestia ostatecznie zostaje zniszczona przez Boga — Objawienie 19:20.
Gog i Magog również zostają zniszczeni przez Boga. Ogień od Boga z nieba pochłania ich — Objawienie 20:9.

Jest jednak zasadnicza różnica: bestia otrzymuje pozwolenie, aby pokonać świętych — Objawienie 13:7.

Gog i Magog otaczają świętych, ale tekst nie mówi, że ich pokonują. Zostają wcześniej zniszczeni przez Boga.

13. Wniosek

Gog i Magog przedstawiają ostatni wielki bunt narodów przeciw Bogu.

Ich historia ma swoje korzenie już w rodowodzie po potopie:

Noe → Jafet → Magog.

Później Ezechiel opisuje Goga z ziemi Magog, który prowadzi wielką koalicję przeciw ludowi Boga.

Jeszcze później Jan wykorzystuje ten znany obraz i wiąże Goga i Magoga z narodami z czterech krańców ziemi, które zostają zwiedzione przez szatana.

Ich bunt następuje po zakończeniu tysiącletniego panowania.

Kolejność wygląda tak:

Bestia → zniszczenie bestii → tysiąc lat → wypuszczenie szatana → Gog i Magog → ostatni bunt → zniszczenie buntowników → ostateczny sąd.